Jakie emocje pojawiają się podczas oglądania filmu?

Jakie emocje pojawiają się podczas oglądania filmu?

Oglądanie filmów wywołuje szerokie spektrum skomplikowanych przeżyć emocjonalnych, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Widzowie doświadczają natychmiastowych reakcji fizycznych, myśli i uczuć, które mogą wpływać na ich codzienne funkcjonowanie i rozwój emocjonalny. Mechanizmy te są podstawą zarówno codziennej rozrywki, jak i profesjonalnych narzędzi terapeutycznych. Poniżej szczegółowo omówiono, jakie emocje zwykle pojawiają się podczas seansu i jakie procesy temu towarzyszą.

Jakie są główne etapy przeżywania emocji podczas oglądania filmu?

Pierwszym i podstawowym etapem jest identyfikacja z bohaterem filmu. Widz rozumie i odczuwa emocje postaci, co uruchamia ciąg dalszych reakcji emocjonalnych. Ten proces prowadzi do zaangażowania i autentycznego przeżycia historii przedstawionej na ekranie[1][3]. Następnie pojawia się katharsis, czyli uczenie się na doświadczeniach bohatera. W dalszej kolejności widz uzyskuje wgląd, co polega na internalizacji tych wydarzeń oraz odniesieniu ich do własnego życia. Ostatni etap to uniwersalizacja, czyli uświadomienie sobie, że nie jest się odosobnionym w swoich emocjach i problemach[1].

Jakie emocje dominują podczas oglądania filmów?

Filmy wywołują zarówno emocje negatywne – takie jak smutek, współczucie, cierpienie, złość, strach, wstyd czy gniew – jak i pozytywne, do których należą radość i duma. Ta dwubiegunowość emocjonalna sprawia, że kino staje się swego rodzaju siłownią emocjonalną, umożliwiającą rozwój inteligencji emocjonalnej widza[3]. Spektrum doświadczanych emocji jest szerokie, a ich natężenie zależy zarówno od treści filmu, jak i indywidualnej wrażliwości odbiorcy[4][8].

Dodatkowo, emocje można podzielić na proste i złożone, a także takie, które odnoszą się do samego widza lub bohatera filmu. Każdy widz może doświadczać w trakcie seansu innych emocji w różnym natężeniu, zależnie od własnych doświadczeń i preferencji filmowych[3][4][8].

Na czym polega pseudoemocjonalność w trakcie seansu filmowego?

Podczas seansu pojawiają się tzw. pseudoemocje. Są to uczucia przeżywane w sposób niepełny, ponieważ nie wiążą się z realnym działaniem, takim jak ucieczka przed zagrożeniem czy dzielenie się radością z bohaterami[5]. Widz jest bezpieczny, a emocje mają charakter kontrolowany, niemniej jednak prowadzą do rzeczywistego przeżycia i odczucia, a czasem także do refleksji i rozwoju osobistego.

Jakie są procesy i mechanizmy powstawania emocji podczas oglądania filmu?

Proces przeżywania emocji podczas oglądania filmu uruchamia charakterystyczną sekwencję: wzruszenie prowadzi do refleksji, ta z kolei wywołuje świadomość emocjonalną, która może przełożyć się na decyzję o zmianach w zachowaniu lub podejściu do życia[1][2]. W filmoterapii, wykorzystuje się pełną sekwencję: identyfikacja, katharsis, wgląd, uniwersalizacja. Dobór filmów i tematyki przekłada się na intensywność oraz jakość tych doznań[1][2].

Nie bez znaczenia jest także poziom immersji, czyli zaangażowania widza w świat wykreowany przez film. Wysoka immersja skutkuje głębszym przeżyciem, natomiast filmy budzące niskie zaangażowanie cechują się słabszym odbiorem emocjonalnym[6]. Do powstawania emocji przykładają się zarówno myśli, uczucia, jak i fizyczne reakcje organizmu, na przykład wzrost poziomu kortyzolu podczas scen napięcia[1][6].

Dlaczego emocje po filmie często nie znikają od razu?

Uczucia wywołane przez film mogą utrzymywać się długo po zakończeniu seansu. Pojawiają się wówczas emocje postkognitywne, które są wynikiem pogłębionej refleksji nad akcją i bohaterami. Proces ten może ewoluować nawet przez kilka dni, a niekiedy tydzień po obejrzeniu filmu[5]. Refleksja nad filmem pozwala też zmienić interpretację odczuwanego dyskomfortu cielesnego, prowadząc do głębszych zmian w świadomości odbiorcy[2][4][6].

Badania uniwersyteckie pokazują, że im intensywniejsze emocje wywołuje film, tym mniejsza jest skłonność widzów do obojętności wobec prawdziwych problemów społecznych, a jednocześnie większa jest szansa na podjęcie przez nich działań inspirowanych przeżyciami filmowymi[2].

Co wpływa na rodzaj i intensywność przeżywanych emocji?

Pojawiające się emocje zależą od indywidualnych preferencji filmowych oraz poziomu wrażliwości widza. Badania fMRI dowodzą, że wybierane gatunki filmowe, takie jak akcja czy komedia, odzwierciedlają specyficzny sposób przetwarzania emocji w mózgu – osoby preferujące dynamiczne gatunki poszukują intensywnych doznań emocjonalnych, a nie odznaczają się niższą wrażliwością[4].

Doświadczenie pełnej gamy emocji podczas seansu zależy od stopnia immersji i indywidualnych mechanizmów reagowania na treść filmu. Przykładowo poziom immersji dla poszczególnych tytułów filmowych różnił się znacząco, podobnie jak intensywność przeżywanych emocji[6]. Równie ważne są czynniki środowiskowe, takie jak towarzystwo innych widzów i panująca atmosfera.

Jaką rolę pełni refleksja emocjonalna po seansie?

Refleksja emocjonalna jest kluczowa dla przetwarzania i integrowania emocji wywołanych filmem. Pozwala na wyciągnięcie wniosków z przeżyć bohaterów oraz na rozwój empatii wobec innych, zarówno na poziomie osobistym, jak i społecznym. Ten rodzaj przetwarzania emocji potęguje wpływ filmu na codzienne decyzje oraz zachowania widza[1][3]. Dzięki refleksji filmowe katharsis może zamieniać się w realne działanie oraz wzbogacać samoświadomość emocjonalną widza.

Podsumowanie

Podczas oglądania filmu widzowie doświadczają szerokiego wachlarza emocji, począwszy od prostych reakcji na sceny fabularne, przez etapy głębokiego przeżywania i refleksji, aż po realne decyzje i działania w życiu codziennym. Kluczowe procesy obejmują identyfikację z bohaterami, katharsis, wgląd i uniwersalizację. Intensywność i rodzaj przeżywanych emocji zależą zarówno od samego filmu, jak i indywidualnych predyspozycji i preferencji odbiorcy. Filmy mogą być więc narzędziem rozwoju inteligencji emocjonalnej, inspiracją do działania i pogłębionej refleksji nad sobą oraz otoczeniem społecznym.

Źródła:

1. https://cbt.pl/poradnie/obraz-filmowy-to-doskonale-medium-ktore-potrafi-pobudzic-do-odczuwania-i-przezycia/
2. https://holistic.news/wplyw-filmow-na-emocje-wywoluje-lepsze-dzialanie-niz-debaty/
3. https://swps.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/18172-emocje-na-duzym-ekranie
4. https://zwierciadlo.pl/psychologia/544792,1,filmowy-gust-mowi-o-tobie-wiecej-niz-myslisz-zaskakujace-badania-o-emocjach-mozgu.read
5. https://filmoterapia.pl/aleksytymia-czyli-analfabetyzm-emocjonalny-a-odbior-filmu-wywiad-z-prof-tomaszem-maruszewskim/
6. https://studiadecultura.uken.krakow.pl/article/download/8360/7515/25149
7. https://journals.umcs.pl/en/article/download/5203/pdf
8. https://ksiegarnia.difin.pl/upl/fragment-film-w-terapii.pdf